Efes, Meryem Ana Evi ve Şirince

Efes, içinde yaşamanın nasıl bir şey olduğunu hâlâ anlayabildiğiniz o ender antik kentlerden biridir. Sokaklar döşeli, su tesisatı gözle görülür, dükkân cepheleri mermer boyunca sıralanır ve yapılar ölçeği kendiliğinden anlatacak kadar ayakta durur.

Gezi, Kuretler Caddesi boyunca yokuş aşağı ilerler: kemerli ve kabartmalı Hadrian Tapınağı, varlıklı mahallenin teraslı evleri ve her rehberin haklı olarak durduğu umumi tuvaletler. Cadde, iki katlı sütun ve niş cephesiyle Celsus Kütüphanesi'nde biter; çoğu insanın Türkiye'ye gelmeden önce zihninde taşıdığı görüntü tam olarak budur. İleride, yamaca oyulmuş Büyük Tiyatro yaklaşık yirmi beş bin kişilik oturma düzeniyle uzanır — Roma kentinde işleyen bir mekân ve Elçilerin İşleri'nde anlatılan gümüşçüler ayaklanmasının geçtiği yer.

Efes bir limandı, zenginliği de denizcilikten geliyordu. Limanı dolduran nehrin getirdiği alüvyon sonunda kenti öldürdü; bu yüzden Arkadiane bugün bir rıhtıma değil düz tarım arazisine doğru uzanır. Bunu bilmek, tuhaf duran boş bir alanı bütün kentin terk edilme sebebine çevirir.

Kalıntıların üzerindeki Bülbül Dağı'nın ormanlık yamacında küçük bir taş şapel durur; on dokuzuncu yüzyılda Meryem'in son yıllarını geçirdiği ev olarak tanımlanmıştır. Küçük, loş ve sakindir; bir su kaynağı ve ziyaretçilerin yazılı dileklerini bıraktığı bir duvar vardır. Geleneğe ne kadar inanırsanız inanın, buradaki hava rotanın geri kalanına benzemez — insanlar buraya fotoğraf çekmeye değil, dua etmeye geliyor.

Gün, yokuş yukarı Şirince'de biter; 1920'lerdeki mübadeleye kadar Rum Ortodoks olan, taş ve sıva evlerden oluşan bir köy. Sokak aralarındaki mahzenlerden satılan meyve şaraplarıyla — elma, şeftali, nar, dut — ve tezgâhlardaki yerel çömlek ve el dokumasıyla bilinir.

Fiyata kapıdan kapıya klimalı Mercedes ulaşım, rehberlik, rotadaki her alanın bileti, oturarak yenen öğle yemeği, şişe su ve sigorta dahildir.